Wszystkich Świętych u Romów

Nagrobki ich bliskich zdecydowanie różnią się wyglądem od tych tradycyjnych - są bardziej okazałe, wyższe i często zadaszone. Jak jednak mówią, są katolikami i dzień Wszystkich Świętych obchodzą bardzo podobnie. Mowa o Romach, których także dzisiaj można już od rana spotkać na gorzowskim cmentarzu.

Jak powiedział nam Józef Kalinowski, teraz Romowie nie biesiadują już przy grobach swoich bliskich, wszystko odbywa się raczej symbolicznie. "Moi rodzice żyli na Wschodzie, we Lwowie i wtedy na cmentarz przynosiło się potrawy i napoje. Do dziś to obowiązuje w tamtych stronach. Natomiast u nas jest już inaczej. Przynosi się jedynie symboliczne ilości alkoholu, aby uczcić pamięć tych, którzy odeszli” - tłumaczy. Dodaje , że człowiek, który odetnie się od swoich korzeni i zapomina o swoich zmarłych, przestaje w jakiejś części być człowiekiem. Na te święta, aby odwiedzić groby bliskich, zjeżdża się cała romska rodzina z różnych stron kraju, ale i z zagranicy. Wspominanie zmarłych odbywa się na cmentarzu oraz w domach. Dzień Wszystkich Świętych to także lekcja obyczajów dla romskich dzieci. Przy nagrobkach słuchają one opowieści o korzeniach zmarłego i jego przynależności do grupy. "Niestety, mimo tego, że w pełni czujemy się gorzowianami, systematycznie mamy dewastowane nagrobki" – dodaje Józef Kalinowski.