""Przepisowo - Wzorowo"" na feriach

W ramach realizowanego programu poprawy bezpieczeństwa w ruchu drogowym ,,Przepisowo - Wzorowo", wspólnej akcji Urzędu Miasta, Komendy Miejskiej Policji, Straży Miejskiej i Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego, w każdy czwartek omawiamy wybrane skrzyżowanie w mieście lub problem dotyczący ruchu drogowego. W tym tygodniu - na ferie autobusem.

Trwają ferie zimowe. To czas zorganizowanych wyjazdów dla dzieci na zimowiska. Niejednokrotnie wielu rodziców po raz pierwszy wysyła swoje pociechy pod opieką innych osób w długą drogę, która pokonają autobusem. Z uwagi na doniesienia medialne z ostatnich lat o tragicznych w skutkach wypadkach polskich autokarów część z osób podróżująca tym środkiem transportu, zwłaszcza w dalsze trasy, jest wyraźnie zaniepokojona i pragnie zapewnić sobie maximum bezpieczeństwa podczas podróży autobusem. Dla uspokojenia należy stwierdzić, że wypadki z autobusami stanowią znikomy procent wypadków komunikacyjnych. W samym Gorzowie w 2008 roku odnotowano dwa wypadki drogowe spowodowane przez kierowców autobusów, w których dwie osoby zostały ranne oraz 25 kolizji. Odsetek ten nie przekracza 1 proc. spośród wszystkich (ponad 3100) zdarzeń drogowych odnotowywanych w Gorzowie i powiecie gorzowskim. Zazwyczaj pojazdami tymi kierują doświadczeni kierowcy, którzy przechodzą jeszcze dodatkowe szkolenia. Przy przewozie osób tym środkiem transportu obowiązują także specjalne zaostrzone przepisy mające na celu zapewnienia bezpieczeństwa pasażerom.

Na terenie Gorzowa na życzenie rodziców lub opiekunów wycieczek kontrole autobusów przed wyjazdem policja i Inspekcja Transportu Drogowego przeprowadza już od kilku lat. W samym Gorzowie i okolicach jest tylko kilku przewoźników wykonujących transport osób autobusami. W związku z tym pojazdy będące własnością tych przedsiębiorstw są wielokrotnie kontrolowane. Kierowcy i przedsiębiorcy doskonale zdają sobie sprawę, że w większości przypadków policja przyjeżdża i dokonuje kontroli przed wyjazdem, więc pojazdy te są przygotowywane w należytym stopniu. Należy jednak zaznaczyć, że policjant lub funkcjonariusz Inspekcji Transportu Drogowego w warunkach drogowych nie są w stanie sprawdzić pojazdu w takim stopniu, w jakim odbywa się to na stacji diagnostycznej. Dlatego też niektóre z firm transportowych stosują praktykę wykonywania badań technicznych przed wyjazdem autobusu w dłuższą trasę z dziećmi jako dodatkowe, przed wyznaczonym terminem np. kilka dni przed rozpoczęciem ferii lub przed samym wyjazdem. Badanie takie zaświadcza o tym, że autobus jest w pełni sprawny technicznie i prawidłowo wyposażony. W takim wypadku wzywanie policji lub ITD do dokonania kolejnej kontroli wydaje się niecelowe. W miejscu tym zaznaczyć należy, że kontrola autobusu przed wyjazdem przez policję lub Inspekcję Transportu Drogowego nie jest obowiązkowa i odbywa się tylko na życzenie rodziców lub opiekunów. Niekiedy nie będzie potrzeby wstrzymywać wycieczki, gdyż również - co prawda w mniejszym stopniu - ale każda osoba może dokonać takiej kontroli. W pierwszej kolejności wystarczy obserwować podjeżdżający autobus. Otrzymamy już informacje na temat sprawności oświetlenia zewnętrznego pojazdu. Jeżeli dobrze się ustawimy, będziemy wiedzieć, że działają światła z przodu i z tyłu pojazdu łącznie ze światłami hamowania „stop" oraz światłami obrysowymi umieszczonymi na dachu pojazdu. Powinniśmy też zobaczyć działanie kierunkowskazów co najmniej z jednej strony pojazdu. W czasie podjeżdżania autobusu można także otrzymać informacje o sprawności układu wydechowego oraz hamulcowego. Niesprawność w postaci nieszczelności układu wydechowego powinien wyłapać na słuch każdy kierowca. Następnie, gdy zauważymy, że kierowca autobusu wyhamowuje pojazd w płynny sposób, nie towarzyszą przy tym żadne zgrzyty, to w warunkach drogowych można jeszcze tylko osłuchać, czy na postoju z układu hamulcowego „nie ucieka" powietrze. Po zatrzymaniu autobusu należy zwrócić uwagę, czy nie są skorodowane elementy nadwozia pojazdu, czy nie ma widocznych pęknięć na szybach, reflektorach i lusterkach. Przy oględzinach nie można pominąć oczywiście tak ważnego elementu jak ogumienie. Przepisy zabraniają, aby na tej samej osi zamontowane zostały opony o różnej konstrukcji lub o różnej rzeźbie bieżnika lub też o różnych rozmiarach. Zabronione jest także stosowanie opon, w których wskaźniki pokazują graniczne zużycie, a w odniesieniu do opon nie zaopatrzonych w takie wskaźniki, rzeźba bieżnika nie może być mniejsza niż 1,6 mm. W przypadku autobusów posiadających podwyższoną do 100 km/h prędkość dopuszczalną muszą one posiadać głębokość rzeźby bieżnika co najmniej 3 mm. Pozostając przy kontroli opon należy zwrócić uwagę, czy nie widać pęknięć obnażających lub naruszających osnowę opony, czy opona nie jest odkształcona oraz nie posiada zbyt niskiego ciśnienia powietrza. Następnie kierowcę można poprosić o pokazanie daty następnego badania technicznego w dowodzie rejestracyjnym i ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej OC. Pomimo że nie wykonuje tej czynności policjant, kierowca, który będzie miał wszystkie dokumenty w należytym porządku, nie powinien robić żadnych utrudnień. Gdy o okazanie dokumentów poprosi przykładowo opiekun grupy, to żadna ze stron nie powinna czuć się urażona takim zachowaniem. Przy sprawdzeniu wpisu w dowodzie rejestracyjnym należy wiedzieć, że okresowe badanie techniczne autobusu o liczbie miejsc powyżej 15 łącznie z miejscem kierowcy przeprowadza się przed upływem roku od dnia pierwszej rejestracji, a następne co 6 miesięcy. Wszelkie warunki, jakie powinien spełniać autobus (oraz każdy inny pojazd) reguluje rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 31 grudnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z dnia 26 lutego 2003 r.). Poniżej przedstawiamy część z warunków dodatkowych dla autobusu, które można zauważyć i sprawdzić samemu, bez żadnych urządzeń;

1.Autobus powinien być wyposażony w:

1)co najmniej jedne drzwi po prawej stronie, (...), wyposażone w uchwyty lub poręcze;
2)wyjścia awaryjne - w przypadku autobusu o długości przekraczającej 6,00 m;
3)dwie gaśnice, z których jedna powinna być umieszczona możliwie blisko kierowcy, a druga - wewnątrz autobusu, w miejscu łatwo dostępnym w razie potrzeby jej użycia; autobus o długości nie przekraczającej 6,00 m może być wyposażony w jedną gaśnicę;
4)zasłonę za miejscem kierowcy, zabezpieczającą przed pogorszeniem widoczności drogi w razie włączenia oświetlenia wnętrza autobusu; przepis stosuje się do autobusu miejskiego używanego w komunikacji miejskiej lub miejskiej i podmiejskiej o długości przekraczającej 6,00 m;
5)apteczkę doraźnej pomocy;
6)ogumione koło zapasowe;
7)urządzenie do oświetlania wnętrza;
8)zasłony w bocznych oknach, jeżeli nie jest wyposażony w szyby przeciwsłoneczne;
9)urządzenie służące do dawania sygnałów z wnętrza autobusu do kierowcy, jeżeli znajduje się on w oddzielnym pomieszczeniu;
10)lusterko wewnętrzne zapewniające kierowcy widoczność wnętrza autobusu;
11)bagażnik urządzony w taki sposób, aby umieszczony w nim bagaż był zabezpieczony przed wypadnięciem, uszkodzeniem lub zanieczyszczeniem;
12)napis wskazujący dopuszczalną liczbę miejsc do siedzenia i do stania;
Należy zaznaczyć, że powyższe przepisy dotyczą autobusów turystycznych, gdyż w autobusach miejskich nie są wymagane takie elementy jak: apteczka, koło zapasowe, zasłony czy bagażnik.

2. Autobus o dopuszczalnej prędkości do 100 km/h powinien być wyposażony w:

1) przyrząd kontrolny - tachograf samochodowy o zakresie pomiarowym co najmniej do 125 km/h;
2) ogranicznik prędkości o nastawionej prędkości granicznej 100 km/h;
3) opony o głębokości rzeźby bieżnika co najmniej 3 mm;
4) (...) nie dopuszcza się opon bieżnikowanych na osiach z kołami pojedynczymi, o ile nie są osiami składowymi osi wielokrotnych oraz opon o pogłębionych (nacinanych) rowkach bieżnika;
5) siedzenia wyściełane o wysokości oparć co najmniej 650 mm, a w przypadku siedzeń w ostatnim rzędzie - 560 mm;
6) pasy bezpieczeństwa co najmniej dwupunktowo mocowane, automatycznie blokujące się, ze zwijaczami na siedzeniach, przed którymi nie ma innych siedzeń, oraz na siedzeniu kierowcy; (...); w pobliżu takich siedzeń powinno być oznakowanie nakazujące zapięcie pasów;
7) siedzenia homologowane według (...) oraz w pasy bezpieczeństwa na wszystkich siedzeniach, (...); przepis stosuje się do zarejestrowanych po raz pierwszy:
a) autobusu nowego typu - po 31 grudnia 1998 roku,
b) pozostałych autobusów o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 t - po 30 września 1999 roku;
8) wyściełane podłokietniki na skraju każdego zespołu dwóch siedzeń uniemożliwiające przemieszczanie się pasażerów na boki;
9) przegrodę zabezpieczającą kierowcę przed uderzeniem z tyłu;
10) urządzenia zabezpieczające bagaż przed przemieszczaniem się w przestrzeni pasażerskiej.


Na co szczególnie należy zwrócić uwagę:
1)Zachowanie kierowcy.
W przypadku, gdy osoba w rozmowie zasłania usta, często zapala papierosa, ma bełkotliwą mowę, unika rozmowy, oddala się od innych osób lub unika kontaktu wzrokowego, można przypuszczać, że znajduje się w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu. W takiej sytuacji wstrzymanie wyjazdu autobusu do czasu przyjazdu na miejsce policji jest jedynym słusznym rozwiązaniem.
2)Oznakowanie autobusu.
Pojazd przewożący zorganizowaną grupę dzieci lub młodzieży w wieku do 18 lat oznacza się z przodu i z tyłu kwadratowymi tablicami barwy żółtej z symbolem dzieci barwy czarnej. W warunkach niedostatecznej widoczności tablice powinny być oświetlone, chyba że są wykonane z materiału odblaskowego. Kierujący tym pojazdem obowiązany jest włączyć światła awaryjne podczas wsiadania lub wysiadania dzieci lub młodzieży.
3)Ilość przewożonych dzieci nie może przekraczać liczby osób podanej w dowodzie rejestracyjnym. Liczba ta najczęściej uwidoczniona jest przy przednich drzwiach dla pasażerów. W żadnym przypadku nie można się zgodzić na dosadzanie dziecka poza wyznaczoną dopuszczalną liczbę pasażerów. Nie może być usprawiedliwieniem tłumaczenie, że do przejechania jest tylko kilka kilometrów. Skutki takiego nierozważnego zachowania mogą być takie same, niezależnie od ilości pokonanych kilometrów.
4)Zaplanowany czas wyjazdu.
Najlepiej jest uzgodnić wyjazd najwcześniej w godz. 7.00-8.00. Rozwiązanie takie pomocne będzie nie tylko dla policji. Kierowca autobusu, który nie będzie musiał wstawać w środku nocy, przyjedzie wypoczęty, co z kolei znacząco wpłynie na bezpieczeństwo przewożonych osób.
5)Opiekun grupy powinien wiedzieć, że kierującemu autobusem, przewożącemu choćby jedną osobę, w czasie jazdy zabrania się palenia tytoniu lub spożywania pokarmów.

Gdzie dzwonić?

Na zakończenie ponownie chcemy podkreślić, że policja i Inspekcja Transportu Drogowego, przez ten artykuł nie chce zdjąć z siebie wykonywanych czynności kontrolnych autobusów. W miarę możliwości realizowane będą wszystkie zgłoszone kontrole autobusów. Może się jednak zdarzyć, że w danym dniu o jednej godzinie wyjeżdżać będzie kilka autobusów i zostanie wydłużony czas przyjazdu patrolu na miejsce kontroli. Ze strony policji jest jedynie prośba o wcześniejsze, co najmniej dwu-trzydniowe powiadomienie o potrzebie takiej kontroli. Pozwoli to na zaplanowanie policjantów w służbie stosownie do zaistniałych potrzeb.
Prośby o przeprowadzenie kontroli można zgłaszać w:
- Sekcji Ruchu Drogowego KMP w Gorzowie - (095) 7212570 (w godz. 7.30-15.30), 997 i 112 oraz e-mail: [email protected],l
- Inspekcji Transportu Drogowego - (095) 7210117.