O rozwoju Gorzowa

Spostrzeżenia dotyczące roli Gorzowa i województwa lubuskiego, skierowane przez prezydenta Tadeusza Jędrzejczaka do Ministerstwa Rozwoju Regionalnego, są m.in. efektem konsultacji społecznych projektu Krajowej Strategii Rozwoju Regionalnego 2010-2020, które odbyły się 8 października w Zielonej Górze.

W oficjalnym stanowisku, prezydent zwraca uwagę na fakt, iż projekty dotyczące rozwoju Polski, tj. Koncepcja Przestrzennego Zagospodarowania Kraju, Raport Polska 2030 i Krajowa Strategia Rozwoju Regionalnego, bazujące na tych samych danych statystycznych, nie są spójne i wskazują często inne kierunki rozwoju dla poszczególnych regionów. T. Jędrzejczak podkreśla, że w dokumentach tych pomijana jest rola województwa lubuskiego i innych regionów w zachodniej części kraju.

W związku z marginalizacją znaczenia zachodniego regionu w koncepcjach rozwoju prezydent złożył następujące uwagi do projektów:

- postulat rezygnacji z różnicowania aglomeracji miejskich na metropolie i pozostałe ośrodki, by nie odbierać mniejszym ośrodkom szans rozwojowych; rozwiązaniem na poziomie dokumentów mogłoby być wprowadzanie maksymalnych limitów dofinansowania dla poszczególnych kategorii aglomeracji, bez odbierania komukolwiek szans ubiegania się o wsparcie;

- brak zasadności różnicowania ośrodków wojewódzkich na te położone we wschodniej i zachodniej części Polski – miasta, takie jak Gorzów czy np. Opole, mimo lepszej sytuacji niż miasta ze ściany wschodniej, także mają powody, by wskazywać na zagrożenia dla swojego rozwoju (np. peryferyjne położenie w skali kraju, sąsiadowanie z prężnymi ośrodkami o większym potencjale demograficznym); niebezpieczeństwo płynące z przyjęcia zasady, że w Polsce istnieje 10 metropolii, a szczególnej troski wymagają ośrodki regionalne na wschodzie -w konsekwencji może to doprowadzić do degradacji znaczenia ośrodków zachodnich, zmniejszenia szans rozwojowych i jakości życia mieszkańców miast i województw;

- brak perspektyw rozwojowych Pomorza Środkowego – w związku z tym, że jedną z głównych osi tranzytu przez Polskę będzie korytarz do państw nadbałtyckich i Rosji, należałoby zmodernizować i podnieść status drogi krajowej 22 do drogi ekspresowej; linia kolejowa Kostrzyn – Gorzów – Piła i dalej do Kaliningradu powinna zostać jak najszybciej zmodernizowana i zelektryfikowana, by umożliwić połączenia transgraniczne (np. do aglomeracji berlińskiej nie są wpuszczane lokomotywy spalinowe); dodatkowo – między przeciążoną drogą 2 a nadmorską drogą 6 nie ma alternatywy ruchu poprzecznego, a – jak wskazuje Raport Polska 2030 – główny tranzyt będzie kierował się w stronę krajów nadbałtyckich, stąd konieczność budowy drogi, która zaktywizowałaby region – od Pomorza po północną część lubuskiego i wielkopolskiego;

- pomijanie znaczenia drogi wodnej Dolnej Warty – Noteci do Wisły w połączeniu z systemem żeglugi lądowej Niemiec i pozostałych państw Unii Europejskiej;

- konieczność ustalenia listy ośrodków na pograniczu województw, które wymagałyby odrębnego wsparcia – wiele miast, w tym także Gorzów, leżących na pograniczu, przekracza oddziaływaniem granice administracyjne (naturalnym zakresem oddziaływania Gorzowa są północne powiaty województwa lubuskiego i południowe – zachodniopomorskiego), a ich rola, szczególnie dawnych miast wojewódzkich, jest w strategiach marginalizowana;

- zasadność stworzenia dla obszarów dziś wskazywanych jako te o mniejszej intensywności rozwoju (środkowe Pomorze, północno-wschodnia Polska) warunków do wytworzenia mocniejszych ośrodków miejskich, a nie wspierania tylko metropolii; utrzymanie kierunków rozwoju opartego o duże miasta może spowodować dalsze zróżnicowanie regionalnych warunków życia mieszkańców, a oczekiwane rozprzestrzenianie się czynników stymulujących rozwój z wielkich miast na przylegające regiony może nie nastąpić (przykład Warszawy i województwa mazowieckiego); sugerowane jest natomiast zdecydowane wsparcie dla pozostałych miast, szczególnie byłych stolic województw, by dyfuzja mogła wystąpić, umożliwiając zrównoważony rozwój;

- wniosek o wpisywanie miasta Gorzów w poszczególne strategie jako miasto o znaczeniu międzynarodowym i krajowym, gdyż na to wskazują statystyki, położenie geograficzne i faktycznie pełniona przez miasto taka rola; Gorzów, jako stolica województwa, w pełni na to zasługuje – należy do województwa uznawanego za jedno z czterech o najwyższym wskaźniku sprawności instytucjonalnej w samorządach gminnych, jest obszarem o wysokim eksporcie w przeliczeniu na mieszkańca, Gorzów wskazywany jest jako miasto znaczących w skali kraju inwestycji zagranicznych inwestorów.

Stanowisko prezydenta Gorzowa, oprócz Ministerstwa Rozwoju Regionalnego, trafiło także do prezydentów: Zielonej Góry, Szczecina, Gdańska oraz do wojewodów i marszałków województw: lubuskiego, zachodniopomorskiego i pomorskiego.