Mija rok od czasu wprowadzenia rewolucji śmieciowej

We wtorek, 1 lipca 2014 roku mija rok od czasu wprowadzenia rewolucji w sposobie gospodarowania odpadami w Polsce. Rok po wejściu w życie ustawy o utrzymaniu porządku i czystości w gminach, wojewoda Jerzy Ostrouch chce podsumować ten czas w województwie lubuskim. Na spotkanie w lesie na terenie gminy Kłodawa zaprosił szefową Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska, nadleśniczego z Nadleśnictwa Kłodawa, wójta gminy i sołtysa Różanek. Przypomnijmy, podobne spotkania odbyło się rok wcześniej, dokładnie w dniu wejścia w życie ustawy.

Jakie zmiany wprowadzała nowa ustawa

Nowelizacja ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, tzw. ""ustawy śmieciowej"" zrewolucjonizowała gospodarkę odpadami komunalnymi. Gospodarowanie odpadami zostało scedowane na samorządy. Rady Gmin/Miast podjęły stosowne uchwały uściślające rodzaj systemu gospodarowania odpadami w danej gminie (wprowadzono nowe regulaminy utrzymania czystości i porządku na terenie gminy, ustalono sposób obliczania opłaty i jej wysokości, wzory deklaracji, częstotliwość opróżniania pojemników, sposób segregacji odpadów itp.). W drodze przetargu gminy dokonały wyboru podmiotów odbierających odpady komunalne od właścicieli nieruchomości (oprócz Zielonogórskiego Związku Gmin). Gminy podjęły się realizacji ustawowych obowiązków samodzielnie bądź poprzez związki międzygminne (na 83 gminy województwa lubuskiego 33 gminy zrzeszyły się w pięciu związkach międzygminnych).

Pierwsze, nie łatwe miesiące obowiązywania ustawy dla lubuskich gmin

Pierwsze miesiące wprowadzania nowej „ustawy śmieciowej” były trudne i stwarzały trochę problemów. Największym był brak nowych pojemników dostarczanych przez firmy, które wygrały przetarg na odbiór odpadów, gdyż stare firmy zabierały swoje pojemniki i zbyt długi był czas oczekiwania na nowe. Pojemniki były często nieoznakowane, i przepełnione. Nie wszędzie do mieszkańców docierały informacje na temat nowego harmonogramu odbioru odpadów, mieszkańcy musieli nauczyć się też prawidłowej segregacji odpadów. Nowe podmioty nie znały topografii gminy i zdarzało się, że od niektórych mieszkańców nie odbierano odpadów we wskazanym terminie czy tez nie dostarczano do posesji worków do segregacji odpadów. Gminy turystyczne miały problemem z ośrodkami wypoczynkowymi, gdzie wzrasta liczba osób przebywających w sezonie letnim, co wymaga zwiększenia liczby pojemników i częstotliwości ich wywozu w tym okresie.

Kontrole pomagały i usprawniały przeprowadzenie zmian

Korzystając z uprawnień kontrolnych Lubuski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska sukcesywnie przeprowadza kontrole gmin/związków międzygminnych oraz weryfikuje roczne sprawozdania z realizacji zadań z zakresu gospodarowania odpadami komunalnymi. W 2013 r. (od 1 lipca) w ramach ogólnokrajowego cyklu kontrolnego przestrzegania przez gminy przepisów ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, kontrolą objęto razem 36 gmin, co stanowiło 43,4 % spośród 83 gmin województwa lubuskiego.

W 2014 r. kontynuowane są kontrole w ramach ww. ogólnokrajowego cyklu kontrolnego - dotychczas skontrolowano 7 gmin (Bledzew, Górzyca, Międzyrzecz, Skwierzyna, Kostrzyn nad Odrą, Babimost, Wymiarki) oraz przeprowadzono kontrolę pozaplanową interwencyjną Związku Celowego Gmin MG-6 z siedzibą w Gorzowie Wlkp.

Planowane poprawki do ustawy o gospodarowaniu odpadami

W marcu 2014 r. do Sejmu trafiły poselskie projekty ustawy o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. W maju zostały skierowane do I czytania w komisjach (do Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów naturalnych i Leśnictwa oraz Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej). Proces legislacyjny trwa.

Projekt (PO) dotyczy doprecyzowania obowiązków gmin w zakresie sporządzania corocznej analizy stanu gospodarki odpadami komunalnymi; doprecyzowania pojęcia punktu selektywnego zbierania odpadów komunalnych poprzez wskazanie iż mają one stacjonarny charakter; określenia minimalnego zakresu odpadów komunalnych przyjmowanych przez taki punkt: przeterminowane leki i chemikalia, zużyte baterie i akumulatory, zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny itd.; doprecyzowania zagadnienia związanego z uiszczaniem opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi i składaniem deklaracji.

Drugi projekt (SLD) dotyczy doprecyzowania i wyjaśnienia wątpliwości prawnych przy codziennym stosowaniu ustawy m.in. poprzez wyeliminowanie przypadków, kiedy ustawodawca pozostawia swobodę decyzyjną organowi administracji co do zastosowania środków karno-administracyjnych bądź kształtujących stosunki cywilistyczne.