Prima aprilis, łac. 1 kwietnia, , wł. Prima dies Aprilis, dzień żartów - obyczaj związany z pierwszym dniem kwietnia, zapoczątkowany mniej więcej w połowie XIII wieku, obchodzony w wielu krajach świata. Polega on na robieniu żartów, celowym wprowadzaniu w błąd, kłamaniu, konkurowaniu w próbach sprawienia, by inni uwierzyli w coś nieprawdziwego. Tego dnia w wielu mediach pojawiają się różne żartobliwe informacje.
W Wielkiej Brytanii nazywany jest Dniem Głupca (April Fool"s Day lub All Fool"s Day), a w Rosji Dniem śmiechu (День смеха [Dien smiecha]). We Francji pierwszokwietniowe żarty nazywane są Poisson d"avril (dosł. kwietniowa ryba). Zwyczaj ten pochodzi ze starożytnego Rzymu. Wzajemne oszukiwanie powinno się jednak robić tylko do południa.
Obyczaj ten dotarł do Polski z Europy Zachodniej przez Niemcy w epoce nowożytnej. Upowszechnił się w Rzeczypospolitej w XVII wieku, w podobnej formie, w jakiej występuje do dzisiaj. Pierwszego kwietnia poświęcano opowiadaniu zmyślonych historii, robieniu przeróżnych dowcipów i naigrawaniu się z naiwnych, bądź nieostrożnych ludzi. Dzień ten uważano za niepoważny i starano się nie robić w nim żadnych ważnych rzeczy. Przeświadczenie to przeniknęło nawet do najwyższych kręgów państwowych – przykładowo sojusz antyturecki z Leopoldem I Habsburgiem podpisano 1 kwietnia 1683, ale antydatowano go na 31 marca, aby na dokumencie nie widniała data prima aprilis.
Z robieniem psikusów przez dzieci w wieku szkolnym związany był w niektórych regionach także 12 marca - dzień św. Grzegorza, patrona uczących się. Obyczaj ten nosił nazwę gregorianek lub gegołów.
Komentarze